Een kijkje in de praktijk: zo ziet een dag in een ZML-klas eruit

Werk je (net) in het ZML-onderwijs of ben je nieuwsgierig hoe een schooldag er in deze setting uitziet? In dit artikel lees je hoe een dag in een ZML-klas eruit kan zien: van de start in de ochtend tot de afsluiting in de middag. Je krijgt een concreet beeld van de structuur, de sfeer en de keuzes die je als leerkracht maakt om ieder kind tot zijn recht te laten komen.

Wil je vaker meekijken in de praktijk en tips krijgen voor het werken in een ZML-klas? Volg me dan op Instagram.

Hoe ziet een dag in een ZML-klas eruit?

Een dag in een ZML-klas draait om structuur, veiligheid en duidelijkheid. Leerlingen met zeer moeilijk lerend niveau hebben vaak behoefte aan voorspelbaarheid. De dagindeling helpt hen begrijpen wat er komt, waardoor ze zich beter kunnen concentreren en leren. Toch is geen dag hetzelfde, want je stemt het onderwijs af op wat de groep én de individuele leerling nodig hebben. Hieronder neem ik je mee door de belangrijkste onderdelen van een schooldag.

De start van de dag

De dag begint rustig. Leerlingen komen binnen, hangen hun jas op en zien op het dagprogramma wat hen te wachten staat. We gebruiken pictogrammen, zodat ook leerlingen die (nog) niet lezen weten wat er komt. Ze pakken de knijper met hun naam en hangen deze knijper aan de emotiemeter. De kinderen pakken het werkje dat aan de beurt is en werken aan hun tafel tot het tijd is om te beginnen.

Om 8.30 uur start de dag dan echt. We zeggen goedemorgen tegen elkaar, zingen een liedje, bespreken welke dag het vandaag is en we nemen samen het programma door. Dit moment is belangrijk om een veilige basis te leggen: kinderen weten waar ze aan toe zijn en starten met een vertrouwd ritueel.

Ochtendactiviteiten: werken aan de basis

De ochtend is hét moment voor de belangrijkste leeractiviteiten. Denk aan rekenen, taal of lezen. In veel ZML-klassen werken we volgens het principe: kort, duidelijk, zo visueel en handelend mogelijk, en met veel herhaling. Bij lezen gebruiken we bijvoorbeeld methodes als LIST-lezen, waarbij samen lezen, herhaling en leesplezier centraal staan. Het gaat niet om snelheid, maar om het stap voor stap sterker maken van de basisvaardigheden. Tijdens de kernvakken is er ruimte voor praktische oefeningen: tellen met concrete materialen, woorden koppelen aan afbeeldingen of motorische activiteiten die het leren ondersteunen. Vaak werken we in kleine instructiegroepjes, zodat ieder kind de juiste begeleiding krijgt.

Pauze en sociale momenten

De pauze is meer dan een eet- of speelmoment. Het is een belangrijk leermoment in sociale vaardigheden. Samen brood eten, wachten op je beurt, praten met klasgenoten – dat zijn allemaal vaardigheden die leerlingen in het ZML-onderwijs stap voor stap leren. Buiten spelen geeft daarnaast ruimte voor beweging en ontspanning.

Middagactiviteiten: praktijk en creativiteit

’s Middags ligt de nadruk vaak op de praktische en creatieve vakken. Denk aan tekenen, knutselen, muziek of bewegingsonderwijs. Hier kunnen leerlingen hun talenten laten zien op een manier die niet alleen cognitief is. Voor veel kinderen zijn dit de momenten waarop ze stralen en zelfvertrouwen opbouwen.

Afsluiting van de dag

Aan het einde van de dag is er altijd een vast afsluitmoment met behulp van Superdag. Samen kijken we terug: wat hebben we vandaag gedaan, wat ging goed, en waar ben je trots op? Deze terugblik helpt leerlingen om overzicht te krijgen en met een positief gevoel naar huis te gaan.

Een dag in een ZML-klas is dus afwisselend, gestructureerd en afgestemd op de kinderen. Het vraagt flexibiliteit en creativiteit van de leerkracht, maar het levert ook veel mooie momenten op. Elke kleine stap vooruit is een groot succes – en dat maakt werken in dit onderwijs zo bijzonder.

Wil je meer praktijkvoorbeelden en tips zien? Volg me op Instagram voor inspiratie en inzichten uit de ZML-klas.