Van methode naar maatwerk: hoe je lessen eenvoudig kunt aanpassen

Elke leraar in basisonderwijs kent het gevoel: je hebt een mooie methode voor je liggen, maar tijdens de les merk je dat je leerlingen vastlopen. De methode is vaak te talig, niet talig genoeg, te snel of juist te uitgebreid. Hoe zorg je er dan voor dat je toch de leerdoelen bereikt, zonder dat je verstrikt raakt in de stappen van het boek? Hoe pak je de autonomie terug over jouw onderwijs? In dit artikel lees je hoe je eenvoudig van methode naar maatwerk kunt gaan en hoe dat jou én je leerlingen meer rust en resultaat oplevert.

Wil je op een praktische manier aan de slag en een tool ontwikkelen die je helpt bij het maken van een uitgebreid planformat? Koop dan de cursus 'Eerste Hulp Bij Onderwijs: Rust in je rooster, grip op je groep'.

Waarom maatwerk in het speciaal (basis)onderwijs onmisbaar is

Leerlingen in het speciaal onderwijs hebben andere leerbehoeften dan de gemiddelde leerling in regulier onderwijs. Methoden zijn vaak geschreven voor een brede doelgroep, maar sluiten daardoor zelden goed aan bij deze groep. Het risico is dat je als leraar het gevoel hebt dat je achterloopt, terwijl je leerlingen juist kleine, waardevolle stapjes maken. Maatwerk betekent dat je de methode niet loslaat, maar hem flexibel inzet zodat de inhoud past bij jouw klas.

Drie simpele stappen om methodes aan te passen

1. Begin bij het leerdoel, niet bij de bladzijde

Veel leraren starten de les met: ‘Vandaag zijn we bij bladzijde 26.’ Maar wat wil je eigenlijk dat je leerlingen leren? Door eerst het leerdoel te formuleren, kun je bepalen of de oefening uit de methode daar goed bij past of dat je hem moet inkorten, aanpassen of vervangen. Het leerdoel is je kompas, de methode slechts een routekaart.

2. Kies het juiste niveau voor je groep

Niet elk kind kan dezelfde stap tegelijk maken. Vraag jezelf af: wat is de kern van dit doel en welke tussenstap kan ik toevoegen? Zo kun je bijvoorbeeld een rekensom met grote getallen verkleinen naar eenvoudiger sommen of juist een extra context toevoegen voor meer betekenis. Zo blijft de methode herkenbaar, maar wel passend voor jouw groep.

3. Werk met vaste structuren

Kinderen hebben baat bij voorspelbaarheid. Door steeds je lessen in te richten volgens een vast lesschema weten de kinderen wat ze kunnen verwachten en zullen de overgangen soepel en efficiënt gaan. Giet de methodeles in je lesschema en je hebt goud te pakken!

Rust en grip door maatwerk

Veel leraren zijn bang dat maatwerk meer tijd kost. Het tegendeel is waar: door minder opdrachten te doen en beter te focussen op de leerdoelen, win je tijd en energie. Je leerlingen ervaren succes, jij krijgt meer overzicht en je rooster wordt haalbaarder. Zo werk je niet harder, maar slimmer.

Wil jij meer overzicht op de leerlijnen en daar je onderwijs op plannen? Koop dan de cursus 'Eerste Hulp Bij Onderwijs: Rust in je rooster, grip op je groep'.